बैलगाडा शर्यती

मधुकर पाचपुतेंना लोक ‘मधुनाना’ म्हणतात. त्यांचा बैलगाडा शर्यतीमध्ये हात सोडून घोडेस्वारीचा व्हिडीओ व्हायरल झाला होता. वयाच्या ७५व्या वर्षी हात सोडून घोडेस्वारी करत असल्याने सर्वच स्तरांतून त्यांचं कौतुक करण्यात येतंय. दिनांक १६ फेब्रुवारीला निमगाव दावडी या गावात झालेल्या शर्यतीत देखील त्यांनी हात सोडून घोडी चालवली होती. पुणे जिल्ह्यातल्या खेड तालुक्यामधील चिंचोशी हे मधुनाना यांचं गाव. मधुनाना हे शेती करतात, परंतु त्यांना घोडेस्वारीची भारी आवड पहिल्यापासून होती. गेल्या ५० वर्षांपासून ते घोडेस्वारी करतायेत. जिथे जिथे बैलगाडा शर्यत होते, तिथे ते त्यांची बैलजोडी उतरवतात. मधुनाना सर्वांसमोर घोडीवर हात सोडून घोडेस्वारी करतात.

मधुनानाच्या मामाकडील पाच-सहा पिढ्या बैलगाडा शर्यतीमध्ये उतरत होत्या. मामाकडे गेल्यावर घोड्यावर एक मजा म्हणून मधुनाना बसायचे. जवळपास फेरफटका मारायचे. नंतर त्यांनी एक घोडी विकत घेतली. ती जोरात पळायला लागली. त्यानंतर त्यांना घोडेस्वारी आवडू लागली. आता गेली ५० वर्षे झाले ते घोडेस्वारी करतात. जसजसा सराव चांगला झाला, तसं घोडीवर बसल्यावर ते हात देखील सोडायला लागले. गेल्या ३० वर्षांपासून ते बैलगाडा शर्यतीत भाग घेतायेत. त्यांच्या घोडीवर त्यांचं नितांत प्रेम आहे. ती आपल्याला पाडणार नाही, याचा त्यांना विश्वास आहे. तिची ते पोटच्या मुलीसारखी काळजी घेतात. तिच्यावर बसल्यावर त्यांना अजिबात भीती वाटत नाही, असं ते विश्वासानं सांगतात.
ते त्यांच्या घोडीला ‘शहाणी घोडी’ असं म्हणतात. गेल्या ३० वर्षांपासून घोडीवर बसल्यानंतर मी हात सोडतो, पण त्याचं त्यांना काय वाटत नाही. घोडीवर बसलो, घोडी कलत नाही. डोळे झाकून ते घोडीवर विश्वास ठेवतात. लोक दुसºया घोडीवर बसा म्हणतात, पण ते कधी बसत नाहीत. त्यांना त्यांच्या घोडीवर बसल्यावर जणू बारा वर्षांचाच आहे, इतका आनंद त्यांना होतो.

बैलगाडा शर्यत बंद झाल्याने मधुनाना निराश व दु:खी झाले होते. कधी ना कधी ही शर्यत पुन्हा सुरू होईल, या आशेने ते तालीम सुरू ठेवत होते. रात्रीच्या वेळी बैलांना घेऊन घाटात जाऊन ते तालीम करायचे. पोलिसांच्या कारवाईला देखील त्यांना अनेकदा सामोरं जावं लागलं, तरी त्यांनी तालीम सोडली नव्हती, परंतु आता पुन्हा एकदा बैलगाडा शर्यत सुरू झाल्याने ते खूप आनंदी झालेत. एखाद्या तरुण मुलासारखं वाटत असल्याचं ते सांगतात. या वयात घोडेस्वारी करत असल्याने त्यांना पाहण्यासाठी येणाºया लोकांना देखील आनंद होतो.
मधुनाना दिवसभर शेतातली कामं आणि बैल सांभाळण्याचं काम करतात. लांबून लांबून लोक येऊन त्यांचा सत्कार करतात. शर्यतीच्या ठिकाणी देखील आवर्जून त्यांचा उल्लेख करून त्यांना सन्मानित करण्यात येतंय. हे सगळं पाहून मधुनाना भारावून जातात. घोडीमुळे हा सत्कार मिळतोय, नाहीतर कोपºयात पडून राहिलो असतो. असे त्यांना नेहमी वाटत असते. या वयात काही दुखापत होऊ नये, म्हणून नानांच्या घरचे त्यांना घोडेस्वारी करण्यापासून रोखतात, परंतु त्यांना न जुमानता नाना घोडेस्वारी करतातच. आता शर्यत सुरू झाली, तर त्यांना तरुण झाल्यासारखं वाटतंय. प्रत्येक घाटात जावं असं त्यांना वाटतंय, असं ते सांगत असतात. काहीही झाले, तरी सर्वांनाच मधुनानाचे भारी कौतुक!

-े बाळासाहेब हांडे/९५९४४४५२२२\\

About Editor

अवश्य वाचा

उखाणा

सवाष्णीने आपल्या पतीचे नाव घेण्याची एक पारंपरिक शैली ही महाराष्ट्राची ओळख आहे. लग्नात किंवा सण-समारंभात …