अंडे आधी की कोंबडी? या प्रश्नाचे उत्तर अखेर मिळालं!

कोंबडी आधी आली की, अंडे आले हा गमतीने प्रश्न विचारला जात असला, तरी उत्तर तितके सोपे नाही, कारण या प्रश्नाचे उत्तर सामान्य माणसाकडे नसून विज्ञानाकडे आहे. एका वाक्यात समजून घ्यायचे असेल, तर पहिले अंडे आले हे जाणून घ्या. आता तुम्ही म्हणाल की, अंडे कुठून आले, कोंबडीने जन्म दिला असावा. त्यानंतर पुन्हा प्रश्न उपस्थित होईल की, कोंबडीनेच अंड्याला जन्म दिला असावा. या चक्रात पडण्याआधी आपण सांगूया की, उत्तर अंडे का असेल.
‘कटप्पाने बाहुबलीला का मारले?’ हा कदाचित आतापर्यंतचा दुसरा सर्वाधिक विचारला जाणारा प्रश्न होता. प्रथमत:, तोच प्रश्न अजूनही आहे की, ‘कोंबडी प्रथम आली की अंडे?’, एकीकडे ‘बाहुबली’ या चित्रपटाच्या दुसºया भागात या प्रश्नाचे उत्तर लोकांना मिळाले; पण कोंबडी आधी आली की अंडे ​​या प्रश्नाचे उत्तर वर्षानुवर्षे सापडले नाही; पण या मनाला भिडणाºया प्रश्नाचं उत्तर अखेर सापडलं आहे.

या प्रश्नाचे उत्तर समजून घेण्याआधी हे जाणून घ्या की, असे अनेक शास्त्रज्ञ आहेत ज्यांनी दावा केला आहे की, कोंबडी प्रथम आली. संशोधनानुसार, कोंबडीचे अंडे बनवण्यासाठी ओवी-१७ नावाचे प्रोटीन आवश्यक असते, जे फक्त कोंबडीच्या अंडाशयात आढळते. याचा अर्थ अंडे तयार करण्यासाठी हे प्रथिन आवश्यकच असावे, परंतु प्रश्न उद्भवतो की, आपण कोणत्या प्रकारच्या कोंबडीच्या अंड्याबद्दल बोलत आहोत. ज्याला कोंबडी दिली ती की, ज्याच्याकडे कोंबडी आहे? ही गोष्ट अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी हे उदाहरण चांगले होईल, जरी ते केवळ एक काल्पनिक उदाहरण आहे. समजा हत्तीने अंडे घातले आणि त्या अंड्यातून सिंहाचे पिल्लू बाहेर आले, तर त्या अंड्याला हत्ती म्हणायचे की सिंहाचे?
हे उदाहरण प्रथम येणाºया अंड्याच्या सिद्धांतामागे महत्त्वाचे आहे. जेव्हा दोन जीव पुनरुत्पादित करतात, तेव्हा त्या दोघांचा डीएनए त्यांच्या न जन्मलेल्या मुलामध्ये असतो, परंतु तो १०० टक्केसारखा नसतो. अशा उत्परिवर्तनांमुळे नवीन प्रजातींचा जन्म होतो. हे उत्परिवर्तन अंड्याच्या आत असलेल्या पेशीमध्ये होते. याचा अर्थ लाखो वर्षांपूर्वी कोंबडीसारखा प्राणी, ज्याला प्रोटो-टाइप कोंबडी म्हणतात, दुसºया प्रोटो-टाइप कोंबडीशी सोबत केली आणि नंतर जनुकीय उत्परिवर्तनानंतर असे अंडे जगात आले, ज्याच्या डीएनएमध्ये खूप फरक होता. ही जगातील पहिली कोंबडी होती जी आज आपण ओळखतो. तथापि, एका अंड्यावरून या उत्परिवर्तनाचा अंदाज लावता येत नाही. उत्परिवर्तन ही हजारो वर्षे चालणारी प्रक्रिया आहे, जी हळूहळू बदलते. या उत्परिवर्तनालाही खूप वेळ लागला असावा आणि एक वेळ अशी आली की, प्रोटो चिकन अंडे आजच्या कोंबडीला जन्म देऊ लागले. सरतेशेवटी या सगळ्याचा सारांश असा की, आधी अंडे आले, नंतर कोंबडी आली.

About Sub-Editor

अवश्य वाचा

अग्रलेख : समताधिष्टित राष्ट्राच्या निर्मितीचा पाया

भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची आज १३१वी जयंती. यानिमित्ताने देशभर त्यांना अभिवादन होत आहे. संपूर्ण …